Dag 4. Zaterdag, 11 september 2010
Eyp 

Wie slapend rijk is geworden heeft meestal gedroomd

We ontbijten vanmorgen weer buiten op het dakterras.

We gaan vandaag naar Eyp. Overwogen hebben we thuis aanvankelijk nog naar de bazaarwijk te gaan, maar Eyp kreeg toch de voorkeur.
Eyp is bereikbaar met de bus vanuit Eminn, maar een leukere manier om er te komen, vinden we per veerpont. De aanlegsteiger ligt bij de Galatabrug. De pont vertrekt pas om 10.45 uur dus kunnen we alles op ons gemak doen.

We lopen langs de muur van het Topkapi kwartier. We herkennen eerst de plaats waar de paleiskeukens gevestigd waren. Dan komen we voorbij het Cafer Ağa-hof. Deze hof dateert uit 1559 en is gebouwd door architect Sinan. De hof diende als medrese voor het hoofd van de zwarte eunuchen. In de hof staan caftafeltjes opgesteld. Helaas is het caf gesloten. Een kopje Turkse koffie zou er best zijn ingegaan.

Paleismuur met de schoorstenen van de keukens

Bij Fatih Bfe, een kleine kiosk tegenover de paleismuur, kopen we vervolgens wat drankjes en snacks voor onderweg.

Naast de kiosk staat de Residentie van de Gouverneur van Istanbul. Er staat een zwaar bewapende wacht voor de poort. Zoals steeds en overal is er ook hier een heel leger straatvegers aan het werk.

Residentie gouverneur

Even verderop staat bovenop de buitenmuur van het paleis het Paradepaviljoen. Vanuit dit paviljoen keken de sultan en zijn gasten door van verguld smeedwerk voorziene raamopeningen naar parades.

Paradepaviljoen

Dan lopen we door wat drukke winkelstraten. Winkels met tapijten en met onder andere prachtig keramiek -waaronder hele grote wandborden- wisselen elkaar af met talloze eetcafs en restaurants. Vooral de terrassen van de restaurants zijn zeer uitnodigend.

Terras van restaurant

Bij de aanlegsteiger van de boot moeten we eerst een jeton kopen. We doen dat gelijk ook maar voor de terugtocht. Die jeton is nodig om door het tourniquet te kunnen die toegang tot de steiger geeft. De kosten van de jeton zijn TL 2,25. Dat is heel wat goedkoper dan de TL 25 die eigenaren van kleine boten van toeristen vragen voor een tocht naar Eyp. We zien trouwens niet dat n toerist van die mogelijkheid gebruik maakt.

Met 4 tussenstops brengt de veerboot ons naar Eyp. We zijn niet de enigen die ernaartoe gaan. Wie cht met de Turken mee wil doen, neemt gebraden kip, komkommer, tomaten, simit -een knapperig ringvormig brood bedekt met sesamzaad- en cola mee, n natuurlijk een kleedje om op te bidden. We doen 35 minuten over de tocht.

Aanlegplaats Eyp

Eyp is een district en stadsdeel in de Turkse provincie Istanbul. Het vormt een deel van de stedelijke agglomeratie van de stad Istanbul. Voor moslims is het de heiligste plek na Mekka, Medina en Jeruzalem. Hier werd in de 7e eeuw Eyp Ensari geboren, vriend en vaandeldrager van de profeet Mohammed. Eyp Ensari overleed ook in Eyp. Het zou kunnen dat hij werd gedood tijdens de eerste Arabische aanval op Constantinopel. Ter ere van Eyp Ensari bouwde Mehmet de Veroveraar in 1458 -5 jaar nadat hij Constantinopel had ingenomen- een moskee. Die raakte -mogelijk door een aardbeving- in verval en werd later, begin 19e eeuw, vervangen door de huidige Eyp Sultanmoskee. Op de binnenplaats staan 2 enorme platanen. Dat is de plaats van het omgorden van het zwaard van Osman. Deze ceremonie maakte sinds de dagen van Mehmet de Veroveraar deel uit van de inauguratie van de sultan. Op de binnenplaats lopen vrij veel jongetjes in prachtige sultanpakjes. Ze zijn onlangs besneden en lopen in de feestkleding die bij die gebeurtenis hoort. Begrijpelijk kijken ze niet allemaal vrolijk. De moskee is grotendeels bedekt met wit marmer. Tegenover de moskee staat in een met groen-blauwe Izniktegels en goud versierd paviljoen de tombe van Eyp Ensari. Uit heel Turkije komen bedevaarders naar dit graf. Het is er dan ook bijzonder druk. De ingang van de tombe is door een hek in een linker en een rechter helft gedeeld. We vinden het op z'n minst opvallend dat voor de linker helft een rij van wel 20 m wachtenden staat en voor de rechter helft niemand. We gaan dan ook via de rechterkant naar binnen. Het is komisch te zien wat dat in de linkerrij teweeg brengt. Rond de grote fontein op het plein vr de moskee doen straatventers zaken met toepasselijke souvenirs: sleutelhangers met minikorans, rozenkransen en moskeevormige wekkers die op het ingestelde tijdstip een oproep tot het gebed laten horen. Ook hier is het een drukte van belang: kinderen happen een suikerspin, volwassenen drinken thee. Turkse vrouwen dragen bijna zonder uitzondering een hoofddoek. Westerse toeristen zien we niet zo veel.

Besneden jongetje Tombe van Eyp Ensari

Die gaan over het algemeen direct door naar Pierre Loti, een beroemd koffiehuis op de heuvel boven Eyp. Je kunt er komen met een kabelbaan of via een steile wandeling over een klinkerpad door de begraafplaats van Eyp die zich tegen die heuvel uitstrekt. Daar zijn graven uit de Ottomaanse tijd te zien, maar ook recente familiegraven. We kiezen voor de kabelbaan. Die vertrekt bij de Eyp Sultan Moskee. Naar beneden zullen we lopen. Ook hier moeten we een jeton kopen. Bij het koffiehuis heb je vanaf het panoramaterras een prachtig uitzicht over de stad en het water van de Gouden Hoorn. Het was de favoriete plek van de Franse schrijver Louis Marie Julien Viaud die als pseudoniem Pierre Loti gebruikte. Deze Franse marineofficier schreef romantische verhalen over de hoofdstad van het Ottomaanse Rijk. Het koffiehuis is naar hem vernoemd. We boffen enorm, want als we het terras op komen, komt er nt een tafeltje aan de buitenrand vrij.
Op onze wandeling naar beneden zien we grafstenen met Arabische inscripties en decoraties die het geslacht, het beroep, de rang en zelfs het aantal kinderen van de overledenen aangeven. Sommige mannengraven zijn gesierd met een tulband. De grootte daarvan geeft de status aan. Op andere graven is een fez aangebracht. Een fez duidt op een paşa, een oudere ambtenaar of een hoge legerofficier. Een bepaald soort hoed wijst op het lidmaatschap van een soefibroederschap. Op de vrouwengraven staat voor elk kind een bloem. Ongemerkt komen we weer beneden.

Kabelbaan naar Caf Pierre Loti
Jetons voor tlphrique
Zicht vanaf terras Caf Pierre Loti
 
Grafsteen met slakken erop. Erachter een tulband op een andere grafsteen
Vader met besneden zoontje die het allemaal niet zo leuk vindt

We willen naar het Valide Sultane Mihrişahcomplex, naar de tombe van Sokollu Mehmet Paşa en naar de Zal Mahmut Paşamoskee. Aan de hand van het plattegrondje in onze reisgids zou dat een makkie moeten zijn. Nou, vergeet het maar. Nadelig is bovendien dat het zo ongelooflijk druk is dat je meer moeten letten op wr je loopt dan hoe je moet lopen. Bovendien zijn er heel veel moskeen en -vooral- kleinere tombes. Dus dan begint het vragen. Maar ja, de meeste mensen op straat zijn bedevaartgangers en die weten het dus niet. Maar als zelfs de politie ons alleen maar de richting kan aangeven waar we de straat waar ons doel ligt, moeten zoeken, zijn we gewoon helemaal op onszelf aangewezen. Dat heeft overigens wel het voordeel dat we veel van Eyp zien.
Eindelijk vinden we dan de tombe van Sokollu Mehmet Paşa. Vijf jaar voor hij in 1579 door een krankzinnige werd vermoord, gaf grootvizier Sokollu Mehmet Paşa aan architect Sinan de bouwopdracht daartoe. De tombe is helaas gesloten. Veel van de pracht van de gebrandschilderde ramen gaat verloren doordat we van buiten naar binnen moeten kijken en dus het effect van het binnenvallend licht missen. Een zuilengang verbindt de tombe met een voormalige Koranschool.
Het Valide Sultane Mihrişahcomplex behoort tot het grootste barokke moskeecomplex van Istanbul, dat werd gebouwd door Mihrişah, de moeder van sultan Selim III. Op het voorplein staat een fontein, waar een bediende vroeger water en verfrissende drankjes aan voorbijgangers aanbood. Voor de rest is er weinig te zien, want het complex is gesloten. We zijn niet de enigen die teleurgesteld zijn, want het complex trekt nogal wat bezoekers.
Een flink stuk uit het centrum staat de Zal Mahmut Paşamoskee. Ook dat is weer een bouwwerk van architect Sinan. De moskee stamt uit het begin van de 2e helft van de 16e eeuw. Door de graftuin lopen we via een natuurstenen trap naar de moskee. In de tuin staan de tombes van Zal Mahmut Paşa en zijn vrouw. Ze zouden op dezelfde dag zijn gestorven. De mihrab en de minbar van de moskee zijn versierd met tegels met bloemmotieven. In dezelfde straat staat nog een kleine moskee uit 1515: de Cezri Kasim Paşamoskee. We lopen er even binnen.

De veerboot van 15.30 uur brengt ons weer terug tot vlakbij de Galatabrug waar we vanmorgen ook zijn opgestapt. Rondom ons zitten een moeder met haar dochters en hun kinderen. Van de moeder krijgen we stukjes simit aangeboden. Dat past helemaal in de gedachten van het Suikerfeest om alle goede dingen met elkaar te delen. Pogingen om een gesprek aan te knopen stranden door de taalbarrire.
Op de Galata-brug eten we een broodje vis. We hebben inmiddels -ondanks of misschien wel dankzij de stukjes simit- toch wel wat trek gekregen.

Tijdens de invallende duisternis vanaf de kade bij de Galata-brug

We hopen in het Cafer Ağa-hof een kop koffie te kunnen drinken, maar het caf is ook nu weer -of nog steeds- gesloten. Daarom maar door gestapt naar Caf-Restaurant De Optimist voor een paar glazen ayran en Efes biertjes.

Na ons in het hotel opgefrist te hebben stappen we voor de kleine trek even binnen bij Chinees Restaurant Chang Cheng dat naast ons hotel ligt. We kijken erop vanuit onze kamer. Daarna wandelen we nog naar de Zuil van Constantijn. In de de Uҫler Sokak komen we langs een supermarkt die nog open is. We kopen er een paar flessen ayran. Voor op de kamer.

Chinees Restaurant Chang Cheng

Het is inmiddels donker geworden. We komen langs de Fuat Paşa Moskee. Het avondgebed wordt er gebeden. Dat is geen geschikt moment om er binnen te gaan. Wel bekijken we de binnenplaats, waarop wat tombes staan.

Op het dakterras met altijd weer dat mooie uitzicht eindigen we de dag.

naar volgende dag