Dag 4. Vrijdag 25 december 2016
Rüdesheim-Mainz
Rüdesheim en Mainz

Direct na het ontbijt gaan we weer Rüdesheim in.

Aan wal fotografeert Els eerst de Rochuskapel. Het is dan 08:30 uur. Gisterenmiddag en -avond was het voor fotograferen te donker.
De Rochuskapel is een bedevaartskerk iets ten oosten van Bingen am Rhein aan de overkant van Rüdesheim. De kerk is schitterend gelegen op de hoogste plek van de stad, de Rochusberg. Sinds 2002 maakt de Rochuskapel deel uit van het UNESCO-werelderfgoed Mittelrhein.

Rochusberg

 

Rochuskapel

Het is onwaarschijnlijk stil in Rüdesheim.
We maken een stadswandeling:

   •     langs het spoor, de stadsversterkingen en de Adlerturm
         De 20,5 m hoge laatgotische Adelaarstoren aan de zuidoosthoek van de oude binnenstad was eens een hoektoren van de vroegere stadsversterkingen (15e eeuw). Goethe heeft hier meermalen overnacht.

Het spoor

 

Adlerturm

 

Plaquette Goethe

   •     onderlangs het Niederwalddenkmal
         Het wereldbekende Niederwaldmonument werd in 1883 officieel ingewijd. Het 38 m hoge monument geldt als symbool voor de totstandkoming van het Duitse Rijk in 1871, toen de Duitse deelstaten zich tot een bond aaneensloten.
         Aan de voet van het standbeeld van Germania staan Kaiser Wilhelm I, Bismarck, de Duitse vorsten en de legers.
         Het Germaniabeeld van J. Schilling is 10,50 m hoog en weegt 3.200 kg. Het zwaard dat Germania draagt is 7 m lang.
         In de winter is het monument niet met kabelbaan bereikbaar. Lopend over de weg is te zwaar voor ons.

Niederwaldmonument

   •     naar de parochiekerk St. Jakob op de Marktplatz
         Alleen de vroegromaanse kapel (in de onderverdieping van de toren aan de noordzijde) herinnert aan een eerdere 12e-eeuwse kerk. De huidige kerk dateert van omstreeks 1400 (vergroting 1912-1914).
         WO II heeft grote schade aangericht en door een brand is het waardevolle interieur zo goed als geheel vernietigd.
         Opmerkelijk zijn een zandstenen Maria-altaar (omstreeks 1600) met een reliëf dat de terugkeer van de Heilige Familie uit Jeruzalem laat zien, een grafmonument uit 1597 voor Heinrich Engelhard Brömser (Brömser wordt liggend uitgebeeld) en een epitaaf -grafschrift- uit de 16e eeuw.

Parochiekerk St. Jakob

 

Grafmonument

   •     over de Rheinstraβe met zicht in de zijstraten

Uithangbord Hotel Post

 

Schildering zijmuur Hotel Post

 

Hotel Lindenwirt in Amselstraße

   •     door de Drosselgasse
         De Drosselgasse is een 2 tot 3 m brede en ongeveer 144 m lange straat. De Drosselgasse trekt bezoekers uit alle continenten.

Drosselgasse

 

Drosselgasse

 

Drosselgasse

 

Restaurant Rüdesheimer Schloβ 

 

Laatste stuk Drosselgasse

 

Restaurant Drosselhof

   •     naar de Oberstraße
         In de Oberstraße staan een paar prachtige oude hofsteden uit verschillende cultuurperioden, waaronder het Bassenheimer Hof.
         Maar één adellijke residentie valt bijzonder op: de Brömserhof uit 1292.
         Siegfrieds Mechanisch Muziekkabinet, een museum voor mechanische muziekinstrumenten, is in de Brömserhof gehuisvest.

Bassenheimer Hof

 

Brömserhof

      In de Oberstraße staan ook nog het Schloβ Groenesteyn en de Boosenburg, met zijn machtige 38 m hoge gekanteelde toren.        

Schloβ Groenesteyn

 

Boosenburg

         Bovendien hebben we vanuit de Oberstraße een goed zicht op  de Brömserburg -Niederburg- beneden aan de Rheinstraβe.
         De Brömserburg is het oudste bouwwerk van Rüdesheim en van het werelderfgoed ‘Oberes Mittelrheintal’. Het dateert van omstreeks 1100. De burcht huisvest het Rheingauer Wijnmuseum.

Brömserburg

 

Brömserburg

   •     naar Bahnhof Rüdesheim met daartegenover het gebouw van Asbach Uralt
         Het Station Rüdesheim werd gebouwd tussen 1854 en 1856, met als architect Heinrich Velde. Het station heeft een neoklassieke architectuur.

Bahnhof Rüdesheim

 

Gebouw Asbach Uralt

 

Flessen Asbach

 

Bonbons gevuld met Asbach

         Asbach Uralt is een wijndistillaat dat een alcoholpercentage heeft van 38%. Deze drank wordt verkregen door het destilleren van wijn. Sinds 1999 is het bedrijf eigendom van Semper idem Underberg.
         Sinds 1971 is de term weinbrand wettelijk beschermd in Duitsland. Een wijndistillaat mag pas weinbrand genoemd worden wanneer er voldaan wordt aan een aantal strenge eisen.
         Zo mag de wijn die gebruikt wordt voor de productie van weinbrand slechts van een bepaald aantal druiven gemaakt worden. Daarnaast zijn er eisen qua lagering en productie, die voor minimaal 85% in Duitsland moet plaatsvinden.
         Weinbrand, gefabriceerd in de fabriek van Asbach in Rüdesheim am Rhein, voldoet aan deze eisen. Hugo Asbach leerde het distilleren in Frankrijk en opende in 1892 een destilleerderij in Duitsland. Vanaf 1911 gebruikte hij alleen nog de term weinbrand.

Langzamerhand gaan we weer terug naar MS Allegro.
Op de Rheinstraβe zijn alle bomen geknot, zien we wijnvelden van Asbach, aanduidingen van de Brahmsweg, mooie villa's, de 4 jaargetijden in een etalage, een politieboot op de Rijn en uiteindelijk ons hotel.

Rheinstraβe

 

Weinberg Asbach

 

Wijnveld Asbach

 

Bord Brahmsweg

 

Mooie villa

 

De 4 jaargetijden

 

Politieboot

 

Ons hotel

Om 10:15 uur zijn we weer terug. Een beetje moe, maar heel erg voldaan.
Het begint heel licht te miezelen.

In de salon zijn alle tafeltjes voorzien van schaaltjes (kerst)bonbons. Je kunt er nemen zoveel je wilt. Telkens vindt aanvulling plaats.
We kunnen ook Glühwein bestellen. Daar zijn bekers genoeg voor.

Overal schaaltjes bonbons

 

Glühweinbekers boven bar

Om 12:15 uur vertrekken we naar Mainz.

De lunch is om 12:30 uur in het restaurant.

Menu lunch 1e Kerstdag

 

Spruitjessoep

Lamsragout

Vanillepudding

We laten het ons heerlijk smaken.

Om 12:15 uur varen we langs de resten van de Hindenburgbrücke. Het seinhuis is nog goed te zien.

Hindenburgbrücke

De Hindenburgbrücke is een voormalige spoorwegbrug. Hij verbond de linker- en rechteroever tussen Bingen am Rhein en Rüdesheim. De brug verving een veerboot die er sinds 1861 zowel personen als goederen vervoerde.
De Hindenbrugbrücke had aan wal 9 betongewelven, op het water 2 stalen bogen en was1.175 m lang. In het water stonden 6 pijlers. De brug was in totaal 12 m breed en er was plaats voor voetgangers en fietsers. Tijdens WO I werkte er onder meer krijgsgevangenen mee aan de bouw ervan. De Hindenburgbrücke werd ingebruikgenomen op 16 augustus 1915. De spoorwegbrug werd later genoemd naar de Duitse veldmaarschalk en president Paul von Hindenburg.
Aan het einde van WO II -op 15 maart 1945- werd de brug door de Duitsers zelf verwoest. Hij werd nooit herbouwd. Nu resteren alleen nog maar wat -al dan niet- ingestorte betongewelven, alsmede enkele pijlers in de Rijn zelf.

Om 15:00 uur lopen we in Mainz.

Stadswapen Mainz

Mainz is de hoofdstad en grootste stad van de deelstaat Rijnland-Palts. Mainz behoort niet tot een Landkreis en heet daarom een kreisfreie Stadt. De stad ligt op de linkeroever van de Middenrijn tegenover de plaats waar de Main in de Rijn uitkomt. Mainz ligt precies op de 50e breedtegraad (noorderbreedte). Op de Gutenbergplatz is dat in het plaveisel zichtbaar gemaakt.

50e breedtegraad

Mainz heeft een lange geschiedenis, die teruggaat tot de prehistorie. Op de plaats van een Keltische nederzetting stichtten de Romeinen hun Mogontiacum, het huidige Mainz. Mainz was al in de 8e eeuw een bisdom, waar de bisschop ook wereldlijke macht had: hij was één van de zeven keurvorsten in het Heilige Roomse Rijk. Eén van de belangrijkste (aarts)bisschoppen was Willigis, die de Dom van Mainz en de St. Stefanuskerk liet bouwen. De bisschop van Mainz voerde de eretitel Primas Germaniae.

Mainz kreeg in 1476 voor het eerst een universiteit, maar die werd in de 17e eeuw gesloten. De huidige Johannes Gutenberg Universiteit dateert van 1946. Hij is genoemd naar de beroemde boekdrukker Johannes Gutenberg, die uit Mainz kwam.
In 1792 werd Mainz ingenomen door Franse revolutionaire troepen, die vervolgens de Mainzer Vrijstaat uitriepen. Negen maanden later werd de stad heroverd. In WO II werd een groot gedeelte van de stad vernietigd door Engelse bombardementen in augustus 1942. Na de oorlog werden bij de bestuurlijke herindeling van Duitsland 6 stadsdelen aan de overzijde van de Rijn ingedeeld in de nieuwe bondsstaat Hessen, waarvan er 3 naar Wiesbaden gingen, dat sindsdien groter is. De treinstations in die wijken dragen echter nog steeds de naam van Mainz. Na de oorlog werd de binnenstad gerestaureerd, waarbij het middeleeuwse stratenpatroon behouden bleef. Bijzonder is het straatnamensysteem uit 1853: alle straten parallel aan de Rijn hebben blauwe straatnaamborden, de straten loodrecht op de Rijn zijn met rode straatnaamborden aangegeven.

Blauw en rood straatnaambord

De heilige Bonifatius wordt geboren omstreeks 675 in Crediton in Devonshire (Engeland). Zijn doopnaam is Wynfrith (Winfried).
In het jaar 747 stelt de paus hem aan als aartsbisschop van Duitsland en pauselijk legaat van Gallië.
Meestal wordt Bonifatius afgebeeld als bisschop, maar soms ook als een in het zwart geklede monnik. Hij heeft een dolk of een zwaard. Soms heeft hij een boek dat door het zwaard is doorboord, dit omdat hij met een boek de zwaardslagen zou hebben willen afwenden. Ook heeft hij wel een boomstronk en/of bijl aan zijn voeten die verwijzen naar het omhouwen van (Wodan)eiken.

Bonifatius

Andere attributen zijn: een knots, een gesel, een raaf, een tros druiven en een wiel (stadswapen van Mainz).
In plaats van de kromstaf komt ook een kruisstaf voor. Aan de staf ontspringt soms een bron.

Onze wandeling door Mainz voert ons langs:

   •     het Rathaus
         Het Rathaus werd ontworpen (1973) door de Deense architect Arne Jacobsen en werd na diens dood voltooid door Otto Weiding.
         Het gebouw bestaat uit een skelet van gewapend beton, bekleed met Noors marmer.
         Opvallend aan het grote gebouw is het donkere traliewerk voor de ramen waardoor die net lijken op middeleeuwse vensters.
         Het Stadhuisplein kreeg een jaar na de dood van de oud Oberbürgermeister en de eerste eigenaar van het stadhuis Jockel Fuchs in 2002 de naam Jockel-Fuchs-Platz.
         Het gebouw wordt door de Mainzers naar die voormalige Oberbürgermeister gekscherend aangeduid als Fuchsbau, ambtenarengevangenis.

Plein voor stadhuis

 

Rathaus Mainz

   •     de Eisenturm
         De 6 verdiepingen hoge Eisenturm is een onderdeel van de verdwenen middeleeuwse stadsommuring. Hij werd gebouwd rond 1240 en huisvest thans een galerie.

Eisenturm

   •     het Gutenberg Museum
        
Tot de grootste schatten van het museum behoren 2 originele Gutenberg-bijbels uit het midden van de 15e eeuw. Ook de gereconstrueerde Gutenberg-werkplaats behoort tot de grote attracties.
         Vóór het museum is een Gutenberg belettering aangebracht.

Gutenberg Museum

 

Gutenberg belettering

  •     het Gutenberg-Denkmal
         Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (ongeveer 1397-1468) was een Duitse smid, goudsmid en drukker. Hij geldt als de uitvinder van de boekdrukkunst in Europa. Hij werkte in Straatsburg en Mainz. Zijn bekendste werk is de in 1455 voltooide Gutenbergbijbel.

Gutenberg-Denkmal

   •     de Gutenberg-Bronzebüste von Wäinö Aaltonen

Gutenberg - Bronzebüste

   •     het Lettern-Denkmal zu Ehren Gutenbergs
         9 zandstenen blokken herinneren aan de uitvinding van Gutenberg. De achtergrond wordt gevormd door kramen van de -gesloten- kerstmarkt.

Lettern-Denkmal

   •     de Marktplatz of Domplatz
         De Marktplatz is het plein in het historische hart van Mainz, waar de Dom -de kathedraal- en het Gutenberg-museum zijn gevestigd.
         Precies midden op de Marktplatz staat de Heunensäule.
         De Heunensäulen -ook wel ‘Hünensäulen’ (reuzen pijlers)- zijn ronde kolommen van zandsteen uit een steengroeve in de Bullauer Berge in Neder-Franken, die 1.000 jaar geleden werden gemaakt voor de kathedraal.
         De bouwer van de kathedraal heeft echter andere kolommen gekozen, zodat ze nooit nodig waren.
         Ter gelegenheid van het 1.000-jarig jubileum van de kathedraal in 1975 werd één van de Heunesäulen aan de stad gegeven.
         De Mainzer Heunesäule weegt 16 ton, is 6,40 m hoog en heeft een diameter van 1,20 m. Hij werd opgericht in het midden van de Marktplatz en is omlijst met een bronzen basis van de Pfaltzer beeldhouwer Gernot Rumpf.
         In de bronzen basis is een vossenkop opgenomen als eerbetoon aan Jakob 'Jockel' Fuchs, van 1965-1987 Oberbürgermeister van Mainz.

Heunensäule

 

Heunensäule met vossenkop

   •     de Marktbrunnen
         De Marktbronnen zijn in 1526 opgericht door keurvorst Albrecht van Brandenburg voor de burgers van de stad `die er von Herzen liebt als eifriger Schützer der Ehrbarkeit und immer zu lieben bestrebt, damit sie Liebe mit Liebe vergelten'.

Marktbrunnen

 

Marktbrunnen - bovenkant

   •     de St. Martins Dom
        
De Dom van Mainz staat in het historische centrum van de stad. De romaanse pijlerbasiliek is opgetrokken uit rode zandsteen en heeft 6 torens. De dom is gewijd aan St. Maarten.
         De kathedraal vormt samen met de domkerken van Speyer en Worms een hoogtepunt van de romaanse architectuur langs de Rijn. Deze 3 kerken worden gezamenlijk aangeduid als de Kaiserdome, keizerlijke domkerken, al zijn ze niet alle drie gesticht door een keizer.
         Aan de dom van Mainz is de naam van keizer Hendrik IV verbonden, die niet de stichter was, maar de dom in de 11e eeuw wel herbouwde.
         Latere toevoegingen en aanpassingen aan de buitenzijde van de dom van Mainz hebben ervoor gezorgd dat de verschijning een mengsel is van verschillende stijlen.

St. Martins Dom

   •     de Fastnachtsbrunnen
         De Fastnachtsbrunnen is een in 1967 opgericht 9 m hoog bronzen sculptuur van de kunstenaar Blasius Spreng. Met meer dan 200 personages uit het carnaval en de mythologie staat de sculptuur symbool voor de typische Mainzer vitaliteit.
         De Narrenturm is een tegenhanger van de belangrijkste toren van de Dom: de top is in de grond, de toren wordt breder.
         Rondom de fontein staan ook nog bronzen figuren, waaronder een Gardetrommler.        

Fastnachtsbrunnen

 

Fastnachtsbrunnen

 

Fastnachtsbrunnen

 

Fastnachtsbrunnen

 

Gardetrommler

   •     de voormalige kloosterkerk St. Stephan
         De rooms-katholieke parochiekerk Sint-Stefanus werd in 990 door aartsbisschop Willigis op de hoogste heuvel van de stad gesticht.
         De opdrachtgever was hoogstwaarschijnlijk de keizerlijke weduwe Theophanu. Willigis wilde met de Sint-Stefanuskerk de ‘Gebedsruimte van het rijk’ scheppen.
         Daar wijst de keuze van de heilige op: Stefanus (Στέφανος) betekent in het Oudgrieks ‘krans’ of ‘kroon’ (‘de stadskroon’ of ‘de rijkskroon’).
         Oudere bouwwerken gingen aan de huidige 14e-eeuwse kerk vooraf. Na de verwoestingen in WO II volgde tot 1961 de wederopbouw.
         De gotische kerk is vooral bekend wegens de moderne gebrandschilderde ramen van de Franse kunstenaar Marc Chagall.
         Het orgel is gebouwd door de firma Klais uit Mainz. Het plan was een orgel te ontwerpen dat gebruik maakt van de ruimte binnen de architectuur. Heel bewust is gekozen voor metalen buizen die de Chagall ramen weerspiegelen en de blauwe kleur aannemen en weer terugkaatsen.
         Het orgel wordt daardoor als het ware een metalen sculptuur.

Kloosterkerk St. Stephan

 

Deuren kloosterkerk St. Stephan

 

Orgelpijpen St. Stephanuskerk

 

Altaar Stephanuskerk

 

Chagall raam

Chagall raam
 

Kloostergang St. Stephanuskerk

   •     de alte Universität
        
De Johannes Gutenberg-Universiteit is met ongeveer 36.500 studenten in het wintersemester 2013/14 aan ongeveer 150 instituten en ziekenhuizen één van de grootste instellingen voor hoger onderwijs in Duitsland.
         Sinds de structuurhervormingen in 2005 bestaat de universiteit uit 11 faculteiten.
         De universiteit wordt beschouwd als één van de meest prestigieuze universiteiten in Duitsland, met name in de natuurwetenschappen en economie.

Oude Universiteit

   •     Pfarrkirche St. Quintin
         De Sint-Quintinuskerk is de parochiekerk van de oudste gedocumenteerde parochie van Mainz. De Sint-Quintinuskerk is altijd een parochiekerk geweest en vormt tegenwoordig samen met de Sint-Martinusdom één parochie.
         De kerk werd voor het eerst in documenten van het jaar 774 vermeld. Later bevond zich bij de kerk het eerste parochiekerkhof van de binnenstad. Zeker is dat de kerk reeds in de 8e eeuw bestond; in deze periode heerste een omvangrijke bouwwoede van kerken in Mainz.
         In WO II  raakte de kerk ernstig beschadigd bij de luchtaanvallen van 1942 op de stad. De muren bleven behouden, maar het waardevolle armrelikwie van de heilige Quintinus en andere kostbare voorwerpen verbrandden.
         De kerk werd na de verwoesting onmiddellijk gereconstrueerd. Reeds in 1948 werd het gebouw weer in gebruik genomen.

 Pfarrkirche St. Quintin

 

Kruisbeeld in St. Quintin

   •     de Holzturm
         De Holzturm is een middeleeuwse stadstoren, waarvan de  huidige gotische vorm dateert van het begin van de 15e eeuw. De naam dankt de houten toren aan een houtopslag in de onmiddellijke nabijheid van de Rijn.
         Het is één van de 3 overgebleven stadstorens van de oorspronkelijke  34. De houten toren werd later gebruikt als gevangenis.

Holzturm

 Over de Mainzer ‘Rheinufer Gallery’ op de Stresemann-Ufer met sculpturen van verschillende kunstenaars -waaronder het kunstwerk Feuervogel van Karl-Heinz Krause (1970)- lopen we terug naar MS Allegro.

Feuervogel

We komen langs het voormalig Fort Malakoff, onderdeel van de Pruisische vesting Mainz. De Weintor en de caponnière maakten daarvan deel uit.

Weintor

 

Caponnière

Caponnière is een term gebruikt in de vestingbouw. In een vesting met bastions is het een overdekte uitsprong in de droge gracht of een gedekte doorgang naar een voorgelegen werk, ingericht ter verdediging van de flanken van die droge gracht.

Naast de caponnière -we lopen tenslotte nog steeds op de ‘Rheinufer Gallery’- staan ook 3 sculpturen uit 2004 van Karlheinz Oswald: die Rheintöchter.

Eén van de Rheintöchter

Achter de oude ommuring staan heel wat mooie huizen.

Huis aan Stresemann-Ufer

 

Balkon van zelfde huis

Het kerstdiner is om 18:30 uur.

Menu 1e Kerstdag

 

Zalmtartaar

Aspergesoep

 

Spoom

 

Regenboogforel

Grand dessert

Na het diner gaan we -zó behaaglijk is het buiten nog- met een paar reisgenoten naar het dek.
We brengen er nog een tijd gezellig door.

naar volgende dag