KIF

 

cannabis-bladKif is een verzamelnaam voor hennepproducten: cannabis sativa. Deze geslachtsnaam werd officieel aan de plant gegeven en stamt af van het woord cannabis, een Scytisch of Thracisch woord dat hennep betekent. Maar het woord heeft mogelijk zelfs nog een oudere oorsprong: K(a)N(a)B(a). Dit vroeg‑Sumerische/Babylonische woord voor cannabis zou één van de oudste stamwoorden zijn van de Indo-europese taalgroep. De soortnaam sativa betekent: genietbaar, eetbaar.

Cannabis is een éénjarige tweehuizige plant. Tweehuizige betekent dat het mannelijke en vrouwelijk planten kent. De plant bloeit met groenachtige bloemen. De meeldraad bloemen (mannelijk) staan in pluimen en de stamperbloemen (vrouwelijk) staan in de bladoksels in aren. De bladeren zijn lang gesteeld met vijf tot negentallig lancetvormige slippen en zijn grof gezaagd. De plant wordt 1 tot 2 meter hoog.

Als genotmiddel heeft cannabis onder andere bekendheid gekregen door de Franse schrijver Baudelaire die onder invloed van cannabis enkele van zijn beroemdste werken schreef. In de Verenigde Staten beleefde cannabis gebruik een belangrijke opleving gedurende het verbod op alcohol in de jaren twintig van de vorige eeuw. In de daaropvolgende jaren zestig werd cannabis een onderdeel van de flowerpower‑beweging en begon een groot deel van de jongeren uit alle lagen van de bevolking in de Verenigde Staten en Europa het te gebruiken.

Kif‑handel heeft in de Rif voor ongekende welvaart gezorgd. Tijdens het protectoraat (zie onder Algemeen bij Geschiedenis) werd de Rif de leverancier van kif voor heel Marokko, omdat de Fransen de verbouw van cannabis verboden maar de Spanjaarden niet. De Marokkaanse staat verbood in 1960 alles wat met kif te maken had, maar nam alleen maatregelen tegen handel en consumptie. De productie werd oogluikend toegestaan. In de daaropvolgende jaren zijn de oude smokkelnetwerken hun aandacht gaan richten op Europa. Opkopers gaan de boeren langs en verwerken de oogst tot poeder (chira) en door samenpersen tot een soort hars. Groothandelaren zorgen voor opslag, verdeling, transport en verkoop. Ze zorgen er ook voor dat de autoriteiten een oogje dichtknijpen. Er zijn in de loop der jaren zogenoemde narco‑regio’s ontstaan, waar de kif‑handelaren het voor het zeggen hebben. Het gaat dan ook om heel veel geld. Volgens schattingen van de Marokkaanse overheid bedragen de inkomsten uit de kif minstens $ 2,5 miljard per jaar.

Voor de bevolking zelf is verbouw van cannabis dé manier om behoorlijk wat meer te verdienen dan de vaak minimale opbrengsten van andere landbouwgewassen. Voor een kilogram onbewerkte cannabis kreeg een boer begin 2007 zo’n € 4,50 tegen € 36 voor kant-en-klare hasj. Niet gek in een land waar het minimumloon toen € 300 per maand was. “Na elke oogst kan er weer een stukje verder worden gebouwd aan het huis van de familie”, zei dan ook een inwoner van Chefchaouen, ook wel hasjhoofdstad van Marokko genoemd. Het landschap rond het bergstadje: groene velden met soms metershoge planten en her en der hangars waar de oogst wordt opgeslagen en wordt bewerkt tot hasj. Volgens schattingen van UNODC eind 2006, het orgaan van de VN dat zich met drugs- en criminaliteitsbestrijding bezighoudt, leven er 90.000 huishoudens in Marokko van de cannabisteelt. In 2005 verdienden zij daarmee gezamenlijk € 314 miljoen, zo’n € 3.500 per gezin.

Sinds 2003 is Marokko in samenwerking met de VN bezig de drugshandel in kaart te brengen en te bestrijden. Lokale media zijn sceptisch over de operatie. Weliswaar kromp de oppervlakte van het gebied waar cannabis werd geproduceerd, van 130.000 hectare naar zo’n 70.000 hectare, maar die spectaculaire afname schrijft VN-orgaan UNODC in de eerste plaats toe aan een aanhoudende droogte. Eerdere acties in de jaren ’90 van de vorige eeuw hadden slechts als resultaat dat netwerken tijdelijk hun routes en methodes aanpasten. Het is de vraag hoe serieus deze keer de poging is de drugshandel en de daarmee samenhangende corruptie uit te roeien.
Daarnaast heeft Marokko te maken met een ander probleem: Afrika wordt een doorvoergebied voor harddrugs. In 2006 werden enkele grote cocaïnetransporten onderschept en ook het verschijnsel ‘bolletjesslikker’ heeft zijn intrede gedaan. Voorlopig is Marokko nog niet ‘clean’.