Shwe-zigon Paya

De Shwe‑zigon‑Paya in Bagan is het prototype van een Birmaanse pagode of stupa. De bouw ervan is voltooid in 1113. Omdat in de pagode het borstbeen en een replica van een tand van Boeddha uit Kandy (Sri Lanka) schijnen te worden bewaard, is dit één van de belangrijkste heilige plaatsen voor de Birmaan.
De basis van de pagode wordt gevormd door 5 terrassen: 3 vierkante, met daarop 2 ronde. Op de 4 hoeken van de vierkante terrassen staan kleine pagodes. In die pagodes staan 4 m hoge boeddhabeelden in Gupta‑stijl. Geëmailleerde plaketten in de basis van alle terrassen vertellen over de vorige levens van Boeddha Gautama. Pal voor de zuid‑oosthoek van de pagode staan in een kleine ruimte de 37 nats (voorouderfiguren), die vroeger verspreid over de terrassen stonden. Zij vormen het gehele Birmaanse pantheon van heidense goden. De oorspronkelijke bedoeling van de plaatsing van de nats op de terrassen was ze onderdeel te laten zijn van de pagode om zodoende de overgang van het animisme naar het boeddhisme voor de bevolking te vergemakkelijken.
Een leuke bijzonderheid: aan de oostzijde van de pagode ligt een platte steen waarin een kleine ronde inkerving is gemaakt. Steeds als er vroeger een koning naar de pagode kwam werd de inkerving met water gevuld. Via de weerspiegeling kon de koning dan gemakkelijk de hti zien. De hti is de uiterste top van de pagode. Hij is bezet met edelstenen, geschonken door achtereenvolgende machtshebbers. Zonder het hulpmiddel van de steen zou de koning om de hti te kunnen zien zijn hoofd ver achterover moeten houden en daarmee het gevaar lopen dat zijn kroon afvalt.