TROLLEN

 

Een trol is een mythologisch wezen dat oorspronkelijk uit Noord-Europa -met name Noorwegen- komt. In de Noordse mythologie waren trollen jötun, de reuzen uit de oertijd die afstammen van de hermafrodiete oerreus Ymir. Die reuzen zijn groter dan de goden met wie ze soms trouwen. Later ging het in de Scandinavische folklore om aparte reusachtige lelijke en onvriendelijke wezens die mensen konden opeten. Maar trollen staan nu toch voornamelijk bekend als vriendelijk en naïef, behalve als je ze provoceert, dan worden ze zeer boos en kunnen ze volledige oogsten laten mislukken en allerlei slechte dingen laten ontstaan. Dus we hebben er maar niet zo een mee naar huis genomen....

Trollenman in Honningsvåg

 

Oudnoordse bronnen vermelden dat trollen in afgelegen bergland en in grotten wonen. Soms wonen ze samen als vader en dochter of moeder en zoon. Ze worden in die bronnen haast nooit als vriendelijke wezens beschreven.
In de Scandinavische folklore zijn trollen bijzondere, meestal reusachtige en lelijke wezens. In veel verhalen komen ze voor als heel oud, erg sterk maar traag en suf. Soms eten ze mensen en verstenen ze in het zonlicht. Zij kunnen het geluid van kerkklokken niet verdragen en moeten daarom ver van de beschaving leven, in de bergen of in de verste wouden. Komen ze dan soms toch naar de mensengemeenschap dan is dat vooral om het kerkgelui te laten ophouden door grote rolkeien op de kerkgebouwen te gooien.
Nog steeds worden markante punten en rotsen zoals zwerfkeien in het Scandinavische landschap aan trollen toegeschreven.

Trollenvrouw

 

Trollen komen voor in oude sprookjes, maar zijn ook populair in moderne fictie. Bijvoorbeeld in Lord of the Rings, Schijfwereld en Harry Potter. Ook in veel rollenspellen zoals Dungeons and Dragons en Warhammer lopen er trollen rond.

Hoewel trollen in de oude sprookjes uit Noorwegen, Zweden, Denemarken en Zuid-Duitsland vaak als grappige wezens met lange neuzen en vaak een korte staart worden omschreven, is dat tegenwoordig niet meer zo. Trollen zijn grote vijanden uit de boeken van J.R.R. Tolkien, zoals in 'In de Ban van de Ring'. In de boeken van Tolkien zijn trollen sterke domme wezens die in steen veranderen als ze door de zon worden beschenen.

De schrijver Terry Pratchett omschrijft in zijn komische Schijfwereld ook trollen. De trollen van Schijfwereld zijn net als bij Tolkien ook grote domme wezens. Hier bestaan ze echter al uit steen maar kunnen desondanks toch functioneren. Hun gebit is van diamant, wat van pas komt als ze eens geld nodig hebben. Ze worden vaak ingezet als bewaker. Als een trol een eigen berg heeft of mooier nog, een eigen brug om voorbijgangers lastig te vallen heeft hij het helemaal gemaakt in Schijfwereld. Pratchett's trollen hebben meestal namen die van gesteentesoorten zijn afgeleid.

Een niet al te vriendelijke trol

 

In de Harry Potterboekenreeks van de Britse schrijfster J.K. Rowling zijn trollen, net als in de boeken van Tolkien, ook kwaadaardige wezens en volgelingen van de 'duistere zijde'. Ze zijn dom en bijzonder agressief en sluiten zich aan bij de aartsvijand van de tovenaarswereld, Heer Voldemort. In het eerste deel uit de reeks nemen Harry Potter en zijn beste vriend Ron Wemel het op tegen een volwassen bergtrol, een benarde situatie waaruit ze zich weten te redden door de enige toverspreuk die ze tot dan toe hebben geleerd -ze zitten dan pas een paar weken op school- te gebruiken. De trol in kwestie was de toverschool binnen gesmokkeld door Professor Krinkel, leraar in het schoolvak Verweer Tegen de Zwarte Kunsten, die door Voldemort werd gestuurd.

Er zijn verschillende trollenrassen:

   •     Bergtrollen
   •     Bostrollen
   •     Grottrollen
   •     Heuveltrollen
   •     Sneeuwtrollen
   •     Steentrollen en
   •     Watertrollen

Watertrollen worden ook wel nukken genoemd. Vroeger waren de boeren bang voor deze trollen, omdat ze dachten dat door hen de oogst kon mislukken. Om dat te voorkomen zetten de boeren toen in hun schuren een bord met pap neer voor de nukken.
De bostrollen hebben het nu nog steeds moeilijk: zij kunnen alleen in het donker rondlopen, omdat ze door zonlicht verstenen. Er zijn dan ook diverse ‘trol-achtige’ rotsformaties te bewonderen in de Scandinavische bergen.
 

Lastpakken op internet worden ook trollen genoemd.