Dag 8, zaterdag 14 augustus 2010
Alexander Nevski-klooster
St. Petersburg – Amsterdam – Harmelen

Het is alweer de laatste dag. We staan niet zo vroeg op, want we vertrekken pas om 09.30 uur.
De koffers gaan mee de bus in. We komen niet meer in het hotel terug. 

We gaan naar het Alexander Nevski-klooster aan het zuidelijk eind van de Nevsky Prospekt. Daar werd het klooster in 1710 door Peter de Grote gesticht. De tsaar wilde er de relikwieën van Alexander Larosslavski, de vorst van Novgorod, die in 1240 de Zweden op verpletterende wijze had verslagen, in bewaren. Dat leverde de vorst de titel Alexander van de Neva -Alexander Nevski- op. Peter de Grote riep Nevski ook uit tot beschermheilige van St. Petersburg. In 1797 gaf tsaar Paul I het klooster de status van lavra: een klooster met een speciale betekenis. Tot dan hadden alleen het Holenklooster in Kiev en het Lavra van de Heilige Drie-eenheid in Sergiev Posad dezelfde status.

In het klooster -waarvan een groot deel niet meer als zodanig in gebruik is- wonen nu nog 25 monniken. Nog elke dag worden er orthodoxe kerkdiensten gehouden. Het gezang, de wierook en de vrome bezoekers geven het klooster een indrukwekkende en gewijde sfeer.
Sinds 2003 staat er een standbeeld van Alexander Larosslavski voor het klooster.

We komen het klooster binnen via de poort van de Tserkovnyye Vorota, een kerk die werd gebouwd tussen 1783 en 1785. Aan beide zijden ligt -achter een muur- een begraafplaats, links het Lazarev kerkhof, rechts het Tikhvin kerkhof.

Als we richting de Kathedraal van de Heilige Drie-eenheid lopen, beginnen als het ware om ons te verwelkomen de klokken te luiden. Dat wordt handmatig gedaan door één van de 25 monniken. We zien hem in de open klokkentoren staan. Met een voetpedaal bedient hij de grote klok. Zijn handen besturen de touwtjes die overgaan in dunne staalkabels en naar kleinere klokken leiden.

De Kathedraal van de Heilige Drie-eenheid is de belangrijkste kerk van Sint-Petersburg. Hij heeft 2 torens. Het gebouw valt op door de neoklassieke bouwstijl, terwijl de rest van het klooster in barokstijl is gebouwd. Het was één van de weinige kerken in de Sovjet-Unie waar ook onder het communistische bewind religieuze erediensten mochten worden gehouden. Dat is temeer opvallend omdat het klooster in 1918 door het communistisch bewind werd gesloten. Gelukkig werd het tijdens de perestrojka -de hervormingspolitiek van Gorbatsjov- weer in ere hersteld.
Van het interieur van de kathedraal zijn met name opvallend de kopieën van West-Europese schilders als Rubens en Van Dijck. De icoon van Alexander Nevsky zou naar verluidt kleine stoffelijke resten van hem bevatten.
Op tal van plaatsen zo maar in de kerk wordt de biecht afgenomen. De rij wachtenden op eerbiedige afstand. Heel bijzonder!  Ook in deze kathedraal mag er niet worden gefotografeerd. Het toezicht daarop is heel scherp.

Als we de kathedraal verlaten en naar de begraafplaats daarvan gaan, passeren we de bakkerij van het klooster. Je ruikt het al van verre. Je kunt er elke dag heerlijk vers brood kopen. Het staat ook aangegeven: monastirski gleb, kloosterbrood. En iedereen weet dat kloosterbrood altijd vers is.
Op de begraafplaats ligt onder meer de eerste burgemeester van St. Petersburg - Alexander Mensjikov- begraven. Hij was goede vriend en adviseur van tsaar Peter de Grote. Mensjikov was de man die er voor zorgde dat Leningrad weer St. Petersburg werd genoemd.

De 2 begraafplaatsen van het klooster zijn de bekendste van de stad: Tichvin en Lazarev.

We bezoeken eerst de Tikhvin begraafplaats. Die werd gesticht in 1823. Op dit kerkhof hebben heel wat beroemde Russen hun laatste rustplaats gevonden, zoals de componisten Pjotr Tsjaikovski, Anton Rubinstein, Modest Moessorgski en Michael Glinka. Op de tombe van Tsjaikovski zijn 2 engelen neergestreken, waarvan er één een boek leest. Of beter: de noten van een muziekstuk. Ook de schrijvers zijn hier goed vertegenwoordigd, met Fjodor Dostojevski en Ivan Krylov. We zien ook het graf van beeldhouwer Pjotr Klodt. Hij maakte onder meer de 4 bronzen beelden van steigerende paarden op de Anitsjkov-brug in de Nevski Prospekt.

Op het Lazarev kerkhof -het oudste kerkhof van de stad- liggen onder meer begraven de geleerde Michail Lomonosov en verschillende vooraanstaande architecten, onder wie Andrej Zacharov, Carlo Rossi en Andrej Voronitsjin. De Italiaanse architect Carlo Rossi bouwde onder meer het Paleisplein, de Alexanderzuil en de naar hem genoemde straat Zodtsjego Rossi oelitsa, die 10 keer langer is dan breed.

Onze kop koffie drinken we in Hotel Moskou tegenover het klooster. Het is inmiddels 32º.

Om 12.00 uur vertrekken we naar luchthaven Pulkovo. We rijden over de Moskovsky Prospekt, de prospekt die samenvalt met de Pulkovo Meridiaan -30° 19′-en dus komen we weer langs de Moskouse Triomfboog -ter ere van de overwinning in de Russisch Turkse oorlog van 1828-1829- en het Overwinningsplein met het monument De Heldhaftige Verdedigers van Leningrad -ter nagedachtenis aan de slachtoffers en overlevenden van het beleg van Leningrad- uit 1975. Kort daarna bereiken we bij de luchthaven.

We nemen afscheid van Marina. Bedankt, je was een prima reisbegeleidster!
Na het inchecken worden niet alleen onze koffers en de handbagage grondig gecontroleerd, maar ook wijzelf: zelfs schoenen moeten uit en riem en horloge af. Bij de geringste twijfel volgt fouillering. Het doet ons weer denken aan de controles op de luchthavens vlak na 11 september 2001. Ook al omdat we voordat we naar de gate kunnen nóg een keer op dezelfde manier worden gecontroleerd.

Met een Airbus A319 -de verkorte versie van de Airbus A320- van Swiss vertrekken we volgens schema om 15.05 uur naar Zürich. De verzorging aan boord verdient alle lof: een flink stuk kipfilet, 2 plakken ham, macaroni met kerry, wortelsalade met rozijnen, een kleine salade met dressing, een broodje en een stukje gruyère kaas. Daarbij een lekker wijntje. Later wordt er ook nog een stukje chocola rondgedeeld.
Even eerder dan verwacht landen om 16.15 uur we op Flughafen Zürich. We hebben meer dan een uur de tijd om over te stappen.

Een Boeing 737 van Lufthansa vertrekt om 17.25 om ons naar Schiphol te brengen. Hoewel Lufthansa met Swiss is geassocieerd is de verzorging duidelijk minder van kwaliteit. In vergelijking met dezelfde vlucht op de heenweg uiteraard. Het bolletje fris dat we krijgen, smaakt in elk geval in geen enkel opzicht.
Zonder vertraging bereiken we Schiphol. Taxi Middelweerd meldt zich telefonisch. Als we aangeven nog pas bij de bagagetransportband te staan, zegt de chauffeur tijdig bij het meetingpoint te zullen zijn. En dat klopt.

Om 20.00 uur zijn we thuis. Het was een fijne reis met een leuk gezelschap!