Dag 5.
Dagtocht naar Zweden

We rijden naar Helsingør waar we de boot naar Zweden nemen. We volgen de kustweg naar Malmö voor een korte stadstour. Daarna hebben we vrije tijd voor het gezellige centrum. Over de 8 km lange Sontbrug rijden we terug naar Denemarken.

Helsingør ligt in de regio Hovedstaden in Denemarken. In verouderd Nederlands is de stad bekend als Elseneur of Elzeneur. In verouderd Engels is het Elsinore. De oppervlakte van de gemeente bedraagt 121,61 km2. De stad ligt aan het smalste deel van de Sont en heeft veerverbindingen met de stad Helsingborg aan de Zweedse kant. De Sont is hier 4 km breed.

Helsingborg ligt in de Zweedse provincie Skåne en heeft zo’n 100.000 inwoners. Aan de overkant van de Öresund ligt de Deense stad Helsingör/Elsinore, slechts 20 minuten met de veerboot. Ondanks de Öresundbrug zijn de veerboten nog altijd populair bij toeristen en forenzen, vooral omdat de veerboot goedkoper is dan de brug.
Helsingborg, oorspronkelijk een Deense stad, is één van de oudste steden in het huidige Zweden en vormde door de gunstige ligging lange tijd een omstreden stad. De eerste vermelding van de stad in oorkonden stamt uit 1085 en vanaf 1360 stond de stad onder invloed van de Hanze. Tot 1658 was de stad Deens en in 1676 en 1677 was dat wederom het geval. Later werd de stad aan Zweden overgedragen.

Malmö is de op twee na grootste stad van Zweden. Het is de hoofdstad van Skåne län, de meest zuidelijk gelegen provincie in Zweden.
De stad had in 2013 ruim 318.000 inwoners en heeft een oppervlakte van 7176 ha. Groot-Malmö (de stad, de gemeente Malmö en omliggende gemeenten) heeft zo’n 687.000 inwoners.
Ten zuiden van Malmö bevindt zich de Sontbrug (voltooid in 2000), die Zweden verbindt met Denemarken. De transnationale regio Sont (Öresund) wordt met rond de 3,5 miljoen inwoners ook wel de grootste metropool van Scandinavië genoemd. Aan de Deense zijde van de 16 km lange gecombineerde spoor- en autowegverbinding ligt Kopenhagen.
In de 12e eeuw was Malmö een vissersplaatsje, dat in het jaar 1353 stadsrechten kreeg. Het werd een Hanzestad, met veel Duitse kooplui en schepen van de Hanze, die de haringvangst bedreven.
Eeuwenlang is Malmö een belangrijke Deense stad geweest. Rond 1300 begon de stad sterk te groeien en was vooral in de 16e eeuw van groot economisch belang. Bij de Vrede van Roskilde in 1658 ging de stad, samen met het omliggende Skåneland, over in Zweedse handen.

We ontbijten weer om 07:00 uur.

Daarna brengen we tijd door in het overdekte, verwarmde gedeelte van de binnentuin. De kaarsen op de tafels branden.

Bus staat klaar voor vertrek. Het is 09:00 uur.

Om 09:15 uur rijden we naar het station van Roskilde om gids Dirk Evers te halen. Die zal ons ook vandaag begeleiden.

Om 10:30 uur maken we een stop bij  slot Fredensborg.
Slot Fredensborg wordt door de koningin gebruikt voor officiële aangelegenheden en is op bepaalde tijden voor een deel toegankelijk voor het publiek. Voor het slot staat een wacht die op gezette tijden ceremonieel wordt gewisseld.
Het paleis is in 1722 door de Deense koning Frederik IV gebouwd. Het is tot 1770 uitgebreid met diverse bijgebouwen tot één groots paleis-complex.
De paleistuinen en park zijn uitgestrekt, goed onderhouden en vrij toegankelijk.

Bij Espergærde rijden we langs de zee.

Helsingør heeft mooie huizen en ligt prachtig aan de Sont.

Om 11:45 uur kunnen we de ferry Aurora af Helsingborg op.

De overtocht duurt 15 tot 20 minuten.

Het landschap is meer glooiend dan aan de Deense kant van de Sont.
De schuren en ook de huizen hebben veelal een typisch Zweeds rode kleur.

Falurood -Zweeds: faluröd- een meer specifieke aanduiding van Zweeds rood is de kleur van een pigment dat wordt toegepast in verf die heel vaak op huizen in Zweden te vinden is. De naam komt van de typische kleur in de kopermijnen bij de Zweedse stad Falun. De kleur wordt vaak omschreven als een vorm van donkerrood en heeft een bijzondere uitstraling -zogenaamde changeant effect- bij variërende lichtinval. De zogenaamde Zweeds slamfärg of Zweeds rödfärg wordt traditioneel gebruik voor hout omdat het erts nog andere conserverende componenten bezit.
De kleur wordt bijzonder veel gebruikt in Zweden en ook in Finland en Noorwegen waarbij de kleur licht varieert doordat de brandtechniek iets is gewijzigd of andere pigmentgrondstoffen zijn gebruikt. In Noorwegen is het rood iets feller, in Finland iets meer oranje. Het Finse woord voor deze verf is Punamulta (rode modder) of Punamaali (rode verf).

Aan zee lijkt iedereen wel een eigen huisje te hebben voor het opslaan van allerlei spulletjes om daarmee niet steeds van huis naar strand en omgekeerd te moeten zeulen.

We rijden gezellig naar Malmö, want Dirk vertelt van alles en laat op een gegeven moment ook een oud Zweeds bankbiljet van 20 kronen rondgaan.  Vanaf 30 juni 2017 heeft Zweden namelijk nieuw papiergeld en nieuwe munten.

Plotseling blijkt de kustweg afgesloten voor verder verkeer.

Het leidt op de omleidingsroute tot een file van onafzienbare lengte. Gelukkig kiest Dennis zodra zich daarvoor een mogelijkheid aandient voor een verdere route binnendoor.

Als we om 13:50 uur Malmö binnenrijden blijken we toch een vertraging van ongeveer 3 kwartier te hebben opgelopen.

In Malmö maken we eerst een korte stadsrit.

We worden dan afgezet op de Norra Vallgatan waar Dennis het geluk heeft zijn bus zonder tijdsbeperking te kunnen parkeren. En wij boffen dat de door ons te bezoeken bezienswaardigheden niet al te ver weg zijn.

We lopen eerst naar Stortorget, het Raadhuisplein, want daar zijn openbare toiletten.

Het is nu 14:10 uur. We krijgen vrije tijd tot 16:00 uur.

Stortorget is het oudste plein van de stad en vormt het centrum van de Gamla Staden, ofwel de oude stad. Het plein werd in 1536 aangelegd in opdracht van de toenmalige burgemeester Jörgen Kock. Het was toentertijd één van de grootste stadspleinen in Noord-Europa.

Je gelooft onmiddellijk dat de markt van Stortorget ooit de grootste van Europa was.
Aan het plein uit 1530 staat het grote raadhuis -Rådhuset, uit 1546- in Hollandse Renaissancestijl. Daarnaast rijgen zich de historische woonhuizen van rijke kooplui aaneen. Ook staan hier het vroegere gouverneurspaleis en het burgemeestershuis. Midden op het plein een ruiterbeeld van koning Karl X Gustav -als symbool dat de stad in 1658 Zweeds eigendom werd na de oorlog met de Denen-, in contrast met de modern vormgegeven bronnensculptuur.

Aan de zuidelijke rand van het plein staat de oudste apotheek van Malmö. Deze Apotheek Lejonet is alleen al vanwege het Jugendstilinterieur een bezoek waard.

Er is helaas nogal wat jammer: op het plein staat een grote kermis, het raadhuis gaat grotendeels schuil achter steigernetten en Apotheek Lejonet is wegens herinrichting tot a.s. maandag gesloten.

We lopen naar de Sankt Petri kyrka, de St. Petri-kerk.

Op weg naar de kerk lopen we tegen een wegafzetting aan. Niets bijzonders zou je zeggen. Maar een paar weken later lezen we thuis in Metro dat het om een mobiele barrière gaat die aanslagen met trucks moet voorkomen. De constructie is gemaakt van staal. De kracht van de constructie zit hem niet in het gewicht, maar in de manier waarop het is gebouwd. Het gaat om een flexibel systeem dat met een kleine druk in positie kan worden gebracht.
Dat het mobiele systeem werkt, blijkt wel uit een bij het artikel geplaatste video. Er wordt daarin een crashtest uitgevoerd in het Duitse Münster waarbij een vrachtwagen van 7,5 ton met 48 km/u op de mobiele barrière van Pitagone inrijdt en tot stilstand wordt gedwongen.
Geïnteresseerd in de video? Klik dan hier voor het artikel in Metro.
Het systeem is populair. Zo stonden de barrières al op Roland Garros, beschikt Disneyland Parijs erover en bestelde de Zweedse stad Malmö een paar maanden geleden een container vol barrières. Men was namelijk bang voor een aanslag zoals die in Stockholm in april van dit jaar.

De Sankt Petri kyrka staat een beetje verscholen achter het historische raadhuis op het Stortorgetplein. Het is het oudste gebouw van Malmö: de uit de 14e eeuw stammende  St. Petri-kerk, gewijd aan Petrus en Paulus. De bouw verliep in verschillende fasen die meermaals onderbroken werden door onder andere de pest. De in sobere gotisch-baltische baksteenstijl opgetrokken kerk doorstond de onlusten van de 30-jarige oorlog ongeschonden. De 96 m hoge toren is vanaf verre te zien.

In de Sankt Petri kyrka staat het grootste barokke houtaltaar van Europa. Het werd in 1611 gemaakt door de kunstenaar Jakob Kremberg. Het altaar is 15 m hoog.
De zwarte tufa preekstoel dateert van 1599.

Maar onze aandacht gaat toch voornamelijk uit naar de Krämarekapellet -de koopliedenkapel-, die in de 15e eeuw werd toegevoegd, want die heeft zijn middeleeuwse fresco's behouden. Ze kwamen in de 20e eeuw van onder lagen witkalk die tijdens de Hervorming waren aangebracht tevoorschijn.

We gaan na het bezoek aan de kerk op zoek naar The Knotted Gun.
Dirk weet ongeveer waar het beeldhouwwerk Non-Violence staat, maar toch moeten we het 2 keer aan lokale jongelui vragen.
Non-Violence is een bronzen beeldhouwwerk uit 1985 van de Zweedse kunstenaar Carl Fredrik Reuterswärd dat een reusachtige Colt Python.357 Magnum revolver voorstelt waarvan de loop in een knoop gelegd is en de vuurmond naar boven wijst. Wereldwijd bestaan er 16 exemplaren. De 3 originele beeldhouwwerken bevinden zich in Malmö, in New York waar het voor het hoofdkantoor van de Verenigde Naties staat en in Luxemburg. Replica's zijn onder meer te vinden in Berlijn, in Stockholm, in Göteborg en in Caen.
In het Schetsenmuseum in het Zweedse Lund bevindt zich een schets van de revolver met een tekst van Reuterswärd waarin hij stelt dat het verdriet om de moorden op John Lennon en Bob Crane hem inspireerden om dit beeldhouwwerk te ontwerpen.

We lopen hierna terug naar het historisch centrum.

Malmö is een stad van tegenstellingen. De spectaculaire wolkenkrabber Turning Torso, staat voor de stap in de 21e eeuw. We komen er later vandaag nog. Het ‘kleine plein’, Lilla Torg in de oude binnenstad, symboliseert het verleden. De oudste huizen hier stammen uit 1591. Rond het plein staan zorgvuldig gerestaureerde vakwerkhuizen. In de oude markthal Saluhallen kun je van alles proeven. Modern Zweeds design zie je in het Form Design Center, dat in een oude voorraadschuur uit 1852 is gevestigd. Er zijn allerlei kleine winkels en leuke boetieks, die tot een middagje shoppen uitnodigen. Lilla Torg geldt als de woonkamer van de stad. Hier genieten zowel inwoners als toeristen in de vele cafés en restaurants van lokale en internationale drankjes en gerechten.

We wandelen nog een keertje naar Stortorget, het Raadhuisplein. De fantasierijke fontein is wel erg apart.

De bezichtiging van Malmö zit er in feite op, maar er zijn nog 2 bezienswaardigheden die we écht moeten zien: HSB Turning Torso en de Sontbrug. Weliswaar rijden we over de Sontbrug terug naar Denemarken maar in Zweden ligt een niet te missen uitzichtpunt waar je de hele brug kunt zien.

Dennis brengt ons eerst naar de Turning Torso. Het is 16:00 uur.

HSB Turning Torso is een wolkenkrabber in de wijk Västra Hamnen, aan de Zweedse kant van de Sont, recht tegenover Kopenhagen. Het gebouw is eigendom van de Zweedse woningcorporatie HSB. Turning Torso wordt beschouwd als de eerste gedraaide wolkenkrabber ter wereld.
De toren werd ontworpen door Santiago Calatrava en is gebaseerd op een eerdere sculptuur van Calatrava, die op zijn beurt geïnspireerd was op een ruggengraat in een torso waarvan de schouders ten opzichte van het bekken zijn gedraaid. De bouw startte in de zomer van 2001 en het gebouw werd officieel geopend op 27 augustus 2005. Op dat moment werd het hoogste gebouw in Scandinavië en het op één na hoogste appartementsgebouw van Europa.
De toren heeft een hoogte van 190 m en telt 54 verdiepingen. Het ontwerp bestaat uit 9 blokken van 5 verdiepingen hoog die draaien naargelang ze hoger gaan; het hoogste segment is 90° gedraaid ten opzichte van het laagste. De onderste 2 blokken dienen als kantoorruimte. De bovenste 2 verdiepingen van het bovenste blok worden als conferentiecentrum gebruikt. Verder zijn in het gebouw 149 luxeappartementen gehuisvest.

Dan rijden we naar het uitzichtpunt vanwaar de Sontbrug schitterend te zien is.

We komen voorbij het huis van Zlatan Ibrahimowitz.

De Sontbrug -officieel Øresundsbron, porte-manteauwoord van het Deense Øresundsbroen en het Zweedse Öresundsbron- is het opvallendste onderdeel van de 16 km lange verbinding voor weg- en spoorverkeer over de Sont tussen Denemarken en Zweden.
De Sontbrug vormt de verbinding tussen Kopenhagen en Malmö. De grootste overspanning van deze tuibrug is 490 m. De hoogste pyloon is 204 m. Naar schatting weegt de brug in totaal 82 miljoen kg. De maximale hoogte van het wegdek is 57 m.
De verbinding, bestaande uit een spoorlijn met 2 sporen en daarboven een weg met 2x2 rijstroken, werd op 1 juli 2000 door de Zweedse koning Karel XVI Gustaaf en de Deense koningin Margaretha II geopend. Een halve maand voor de officiële opening konden de Denen en Zweden door middel van een donatie aan het Deense Rode Kruis een kaart kopen om de brug skatend, fietsend of lopend over te gaan.
De hele verbinding over de Sont bestaat uit:
   •     een dubbeldeksbrug (autosnelweg boven, spoorweg beneden) van bijna 8 km lang aan Zweedse kant;
   •     het kunstmatige eilandje Peberholm -‘Pepereiland’, zo genoemd als toespeling op het naburige natuurlijk gevormde Saltholm, ‘Zouteiland’- met een lengte van 4 km waar snelweg en spoorweg naast elkaar komen te liggen;
   •     en een 4 km lange tunnel, de Drogdentunnel aan Deense kant.
De bouw begon op 16 september 1993 en de kosten beliepen zo'n 3 miljard euro.
De brug-tunnelcombinatie is aangelegd om de regio Kopenhagen-Malmö (Sontregio) een economische impuls te geven en zo tegenwicht te geven aan de neiging van de EU zijn belang steeds meer zuidwaarts te zoeken. Daarnaast heeft hij de reistijd van Kopenhagen naar het Deense eiland Bornholm met ongeveer 3 uur verkort.

We gaan nu naar de Sontbrug. Het is inmiddels 17:10 uur.

Verder op weg naar het hotel komen we langs het Hotel Cabinn Metro, één van de meest moderne hotels van Denemarken, ontworpen door de Amerikaanse architect Daniel Libeskind, kort bij treinstation Ørestad waar we van Dirk afscheid nemen.

We zijn om even voor 18:00 uur terug bij het hotel.

We dineren weer om 19:00 uur.

Na het diner maakt Els nog een foto van het granieten gedenkteken van Oscar Levinsen gemaakt door beeldhouwer Anker Hoffmann dat voor het hotel staat. Oscar Levinsen (1891-1942) was een vakbondsleider die zich onder meer sterk afzette tegen kinderarbeid.

Het was weer een interessante dag.

naar volgende dag