Dag 10. Zondag 16 september 2012
Op zee

Afstand Helgoland-South Queensferry: 402 zeemijl
Vertrek Helgoland 09.00 uur  -  Aankomst South Queensferry: 08.00 uur

Een echte ‘parel’ in de Noordzee is Helgoland, een eiland waar zo`n 1.500 mensen leven. Het eiland leeft hoofdzakelijk van het toerisme, dat mede wordt gevoed door de accijnsvrije verkoop van zaken als sigaretten, parfum en alcoholica. Maar ook de natuur is zeker de moeite waard.

Helgoland ligt 70 km uit de Duitse Noordzeekust. Het heeft bijzondere tot 60 m hoge roestkleurige rotsen; dat is eigenlijk een geologisch wonder want hoewel de bodem van Helgoland uit kalksteen bestaat zoals de White Cliffs bij Dover, bestaat het eiland zelf uit verschillende lagen zandsteen. In de 19e eeuw was Helgoland zeer geliefd bij bekende schrijvers en kunstenaars, zoals Goethe en Kafka. Het werd destijds als het meest gezonde stuk van Duitsland gezien. Het eiland heeft een mild klimaat met meer zonuren dan het vaste land van Duitsland, vaak een zachte en lange herfst en ook in de winter is het vrijwel nooit koud. Door de zeelucht zit er ook bijzonder weinig stuifmeel in de lucht.
Ten noorden van Helgoland ligt het eiland Düne. Tot 1720 waren deze 2 eilanden met elkaar verbonden, maar een storm met een vloedgolf maakte daar een eind aan. Düne is onbewoond op een grote groep zeehonden na. Het eilandje heeft prachtige zandstranden. De eilanden worden momenteel door ongeveer 800 m zee van elkaar gescheiden
Ondanks dat Helgoland behoorlijk afgelegen ligt, wordt het al sinds de 7e eeuw door de Friezen bewoond die het Helgyeland -het heilige land- noemde. Het gezag lag in de loop der eeuwen bij Denemarken, Engeland en Duitsland. In WO II heeft Helgoland het flink te verduren gehad. De sporen daarvan zijn nog steeds zichtbaar.
Helgoland is bekend om zijn Jan van Genten kolonie. Maar op het eiland broeden ook zeekoeten, alken, drieteenmeeuwen, Noordse stormvogels, eidereenden en bontbekplevieren. Ook soorten als de boomvalk, het bokje en de rotgans. Op het middelste stuk van het eiland broeden veel zangvogels, onder andere de sijs, de barmsijs, de tapuit, de rietgors, de spreeuw, de graspieper, de keep, de merel, het goudhaantje, de lijster, de blauwstaart, de sperwergrasmus, de witkopstaartmees, de bladkoning, de ijsgors, het paapje, de geelgors, de ringmus en verschillende vinkensoorten. Op Düne zijn naast zeevogels de grijze en de gewone zeehond te vinden.

Helgoland werd rond 4000 v. Chr. een eiland door het stijgen van de zeespiegel na de laatste IJstijd. Er woonden al in het Neolithicum mensen die enige resten hebben achtergelaten. Er wordt verhaald dat rond 700 de Friese koning Radbod op het eiland een tijd zijn zetel had. In de 8e of 9e eeuw werd het eiland vanuit (waarschijnlijk Oost-)Friesland gekoloniseerd. De huidige bewoners spreken nog steeds een Noord-Fries dialect, het Helgolands of Halunder Freesk. Helgoland werd ingelijfd bij het Vikingrijk en werd in de tijd van de Hanze vooral bekend als piratennest.
Het eiland bleef tot 1814 -Vrede van Kiel- tot Denemarken behoren. De Britten veroverden het eiland in 1807 op de Denen. Het strategisch belangrijke eiland was vervolgens het domein van smokkelaars, maar begon vanaf 1828 ook een toeristenbestemming te worden. In 1890 kwam British Heligoland in het kader van het Zanzibarverdrag -Berlijn, 1 juli- aan Duitsland, dat in ruil het Oost-Afrikaanse Zanzibar aan de Britten liet. Keizer Wilhelm II bouwde Helgoland uit tot marinesteunpunt en dat bleef het tot na WO II. In WO I werden alle bewoners gedwongen het eiland te verlaten. In juni 1943 werden door een vliegtuig van de RAF, dat terugkeerde van een missie boven het vasteland van Duitsland, enkele bommen afgeworpen. Kort voor het einde van de oorlog in 1945, toen de Britse troepen al voor Bremen stonden, probeerden 15 Helgolanders contact met de Britten op te nemen, om te voorkomen dat hun eiland door een bombardement zou worden vernietigd. Door verraad werden zij op 18 april door de Gestapo gearresteerd. Op 21 april werden 7 van hen in Cuxhaven geëxecuteerd. Op 18 april voerden 1.000 vliegtuigen van de RAF een vernietigend bombardement uit, waarbij zo’n 7.000 bommen werden afgeworpen, waardoor het eiland onbewoonbaar werd en de bevolking moest worden geëvacueerd.

De RAF gebruikte het eiland voor schietoefeningen en trachtte het in 1947 -tevergeefs- voorgoed op te blazen. Geïnteresseerd in de Largest Non Nuclear Explosion - Heligoland 1947 'British bang'? Klik dan hier.

In 1952 mocht de bevolking na lang aandringen terugkeren. Sindsdien leeft het eiland hoofdzakelijk van het toerisme.
Op Helgoland dichtte August Heinrich Hoffmann von Fallersleben in 1841 het Duitse volkslied, Das Lied der Deutschen.
Op 26 juni 2011 verwierp de bevolking van Helgoland in een referendum met 54% het sedert 2008 uitgewerkte plan om Helgoland en de Düne opnieuw met elkaar te verbinden. Aanleiding daarvoor was het steeds groter wordende plaatsgebrek.

Helgoland vormt een zelfstandige gemeente en maakt géén deel uit van het douanegebied van de Europese Unie.

Helgoland stond mogelijk in de tijd van de missionarissen Willibrord -rond 700- en Liudger -rond 785- bekend als Fositesland, omdat het een hoge mate van verering kende van de Friese god Fosite. Ook wordt het eiland wel in verband gebracht met de woonplaats van de god Fosite. Het zou dan de plaats zijn waar deze in de sage over de 12 asega's -officiële rechtsadviseurs van het gerecht- de Friese vrijheid redde. In het lokale Fries -het Helgolands- wordt het eiland eenvoudigweg Lunn genoemd, ‘land’.
In de laat 15e-eeuwse Friese ‘Sage van de koningen Karel en Redbad’ wordt onder andere verhaald hoe het Friese recht zou zijn ontstaan.
Volgens de sage vroeg koning Karel de Grote de twaalf asega's van de Zeven Friese Zeelanden naar hun recht. Toen deze na lang overleg aan Karel meedeelden dat zij het recht niet konden vinden, besloot Karel ze op een schip zonder roer te zetten en de zee op te sturen. Nadat zij enige tijd stuurloos op zee hadden rondgedobberd sprak Wideken, de eerste onder de asega's: Ik heb gehoord dat God onze Heer, toen hij op aarde was, twaalf jongeren had en dat hij zelf de dertiende was. En dat hij tot hen kwam bij gesloten deuren en hen troostte en hen leerde. Waarom zouden wij Hem niet bidden, dat Hij ons een dertiende zendt, die ons het recht leert en ons weer het land wijst. Daarop vielen zij allen op hun knieën en baden innig. Nadat zij het gebed gehouden hadden, stonden zij op. Daar zagen zij een dertiende aan het roer zitten, met een gouden bijl op zijn schouder. Met deze bijl stuurde hij het schip aan land, liet een bron ontspringen en verkondigde het recht aan de asega's. Wat de dertiende hen leerde, dat kozen de asega's tot recht.

Bij Helgoland zullen we buiten de haven voor anker gaan. Vervolgens tenderen we dan naar het eiland.

Omdat Helgoland in de volle zee ligt is het er altijd een paar graden koeler dan op het vasteland. In de zomer mag je op 15-20 graden rekenen en in de winter op enkele graden boven nul (de stormen kunnen zeer zwaar zijn!). Helgoland bestaat uit een laag (vlak) gedeelte en een hoog gedeelte, dat ongeveer 50-60 m hoger ligt. Je kunt lopen naar Oberland, maar er is ook een lift. Die lift ligt aan het einde van de winkelstraat en gaat van 7.00-22.00 uur naar boven. Het kost 0,30 eurocent per keer.
Je kunt als je over het Oberland een wandeling van bijna 90 minuten maakt het 1,7 km2 grote eiland helemaal zien. Ook kun je dan zien dat de huizen dicht tegen elkaar aan zijn gebouwd om ruimte te sparen. De wandeling maak je overigens niet alleen, want dagelijks gaan veel schepen met toeristen voor anker op open zee of meren af in de haven.
De wandeling volgt een mooi pad langs de klif. Het eiland ligt in een punt naar het noorden toe. De noordelijke punt is ook het hoogste punt. Je wandelt langs de ene kant naar de noordpunt en langs de andere kant terug; je begint aan het ene uiteinde van Oberland en komt later weer terug aan het andere uiteinde, bij de vuurtoren. Langs het pad, aan de klifzijde, staan stevige hekken. Dat is ook wel nodig, want het gaat loodrecht naar beneden, zo’n 50 60 m diep, direct naar de zee. Aan de noordpunt is een imposante vrijstaande hoge rots, Lange Anna genaamd. Aan de onderzijde is een flinke versteviging aangebracht: de rots stond een paar decennia geleden op het punt van omvallen.

We staan om 05.45 uur op. De eerste tender zal vertrekken direct nadat de MSC Lirica voor anker is gegaan. Omdat de tijd op Helgoland aan de krappe kant is, willen we met die eerste tender mee. Kaartjes voor de tender kunnen vanaf 07.00 uur worden gehaald in The Beverly Hills Bar op dek 5.
We ontbijten in restaurant Le Bistrot op dek 11. Het is daar een ontbijtbuffet. Liever waren we naar restaurant La Bussola gegaan, maar daar is bediening en dat kost ons -denken we- teveel tijd.

In de The Beverly Hills Bar horen we om 06.50 uur dat er vanwege de sterke stroming en de naar verwachting nog toenemende harde wind géén tenderdienst zal worden uitgevoerd. Dat is jammer. Na de Geirangerfjord wéér een teleurstelling. Het betekent ook dat we vandaag de hele dag op zee zullen zijn.

We gaan naar dek 12. De MSC Lirica gaat niet voor anker -dat heeft ook weinig zin-, maar blijft geruime tijd stil liggen. Misschien wel om de mensen de gelegenheid te geven foto's te maken en wat sfeer te proeven. Het is overigens flink heiig en zwaar bewolkt.

Er is nóg een cruiseschip. Dat ligt wél voor anker. Maar er wordt niet getenderd.
We varen om Helgoland heen. We zien Lange Anna, een imposante, vrijstaande rots van bijna 50 m hoog, het symbool van het eiland.

We zetten koers naar South Queensferry / Edinburgh in Schotland.

Het blijft maar mistig. Er doemt achter ons een schip op. Wat voor een schip is het? Waarschijnlijk een containerschip. Ver erachter zien we nóg een schip.

Het blijkt een containerschip uit Zeebrugge te zijn.

Vandaag moeten we tussen 08.00 en 11.00 uur of tussen 15.30 en 16.30 uur de passen laten controleren. De UK immigration officers zijn al aan boord. We kiezen voor de eerste mogelijkheid.

We lunchen in restaurant La Bussola. We zitten aan tafel met een bereisd ouder Duits echtpaar. Tijdens de lunch passeren we 3 booreilanden.

Na de lunch zoeken we een plekje aan het raam in restaurant Le Bistrot op dek 11. Af en toe schijnt de zon, maar over het algemeen is het zwaar bewolkt.

In de vitrines van het lunchbuffet staan om de paar dagen andere uitgesneden vruchten of uit gesneden vruchten samengestelde figuren.

Terwijl we onze favoriete thee drinken, vouwt één van de bediendes -uit Honduras- voor Els uit een papieren servet een roos. Voor andere gasten vouwt hij uit stoffen servetten een muis, een olifant en een tangaslip. We nemen een aardbeienkwark-gebakje met krokante bodem.

We bekijken ons programma voor morgen.

De MSC Lirica vaart ondertussen héél langzaam. Niet zo verwonderlijk nu we Helgoland niet hebben aangedaan.
Het is vandaag de 3e dag op zee. Op de 13 dagen vinden we dat te veel. We vinden onszelf veel te actief voor een zeedag. Op een schip zit je namelijk vast.

Vanavond is er wéér een galadiner. Vorige week verlieten in Hamburg 1.300 gasten de MSC Lirica, er kwamen er ongeveer evenveel aan boord. Vandaag blijkt het niet veel anders. Dat betekent dus allemaal andere mensen om ons heen in het restaurant.

De menukaart is dezelfde als die van vorige week. We maken nu wel andere keuzes.

Aan de tafel naast de onze wordt een Duitser van niet geringe omvang gebak gevoerd door de Roemeense gerant. Het gaat om een soort weddenschap. Kan hij na de vorstelijke maaltijd nog een flink stuk gebak op?

Het theater brengt de show Carioca. Het is een muziek- en dansvoorstelling in bossanova-stijl. De artiesten zijn van het niveau Cirque du Soleil. Licht en kleur zijn belangrijke factoren.

Voordat de show begint, worden ons de kapitein, de managers en de officers voorgesteld.

Over de gangway van dek 6 gaan we terug naar onze cabine. Elke avond treffen we onze pyjama's op een steeds andere manier gevouwen op de opgemaakte bedden met op een speciale manier teruggeslagen lakens aan. Vanavond is daarnaast ook nog een beest van 2 in elkaar gevouwen handdoeken op de sprei gelegd.

naar volgende dag